De geschiedenis van de doopsgezinden in Aalsmeer

De geschiedenis van het Aalsmeerse doperdom is al meer dan 450 jaar oud. Volgens het vonnis van het Hof van Holland nr. 5563 van 10 april 1534 werden Jan Dircksz en Jan Dirckz Smit veroordeeld tot de brandstapel omwille van hun doperse geloof.

In de loop der tijden kondigden zich scheuringen aan en later werden de verschillende doperse gemeenschappen weer samengevoegd, met als uiteindelijk resultaat De Verenigde Doopsgezinde Gemeente Aalsmeer, gesticht in 1866.

Die scheuringen waren niet alleen het gevolg van de ‘rekkelijken’ en ‘preciesen’ in de leer, maar ook in uitingsvormen. De termen Vlaamse en Friese vermaningen kwamen niet voor, zoals vaak wordt verondersteld, omdat Vlamingen en Friezen naar Aalsmeer vluchtten, maar door hun levenswijzen. De Vlamingen waren zwieriger, de Friezen waren eenvoudig, naar de echte Vlamingen en Friezen, die met hun levenswijze botsten met de Friezen in Franeker, waar vele Vlamingen heen gevlucht waren. Het waren in Aalsmeer meer partijnamen geworden.

Het afscheiden van de ‘Jonge’ Friezen van de ‘Oude’ was het resultaat van de vraag of de keuze van een voorganger uit het midden van de ledenvertoeving een Goddelijke roeping of een menselijke keuze was. Indien aanvaard werd dat dit een Goddelijke roeping was, mocht de uitverkorene niet weigeren op straffe van uitsluiting van de geloofsgemeenschap. Niet iedereen accepteerde deze uitleg van de ‘Ouden’ en ziedaar: de Jonge Friezen waren een feit.

De geschiedenis van de Waterlanders is weer een heel ander verhaal. Omdat zondaren door de leer van ene Leenaert Bouwens, door Menno Simonsz zelf bevestigd, in de ban gedaan moesten worden (hetgeen binnen een huwelijk zelfs tot echtscheiding kon leiden) was er een groep die dat te ver ging. De gematigden gingen zich ten slotte Waterlanders noemen naar het moerassige land benoorden Amsterdam, waar zij voornamelijk vandaan kwamen. Deze gematigden waren de eersten, die de illusie van de ware gemeente Gods te zijn, bewust hebben losgelaten. Daarom was het huwelijk met een niet-lid toegestaan en ook anderen dan gemeenteleden werden tot het avondmaal toegelaten. Echter in Aalsmeer voelde men zich uiteindelijk meer aangetrokken tot de leer van de Oude Vlamingen en Friezen die strenger in de leer waren.

Ook de Vlamingen kenden een scheuring in ‘Jonge’ en ‘Oude’. De zich later Oude Vlamingen noemende groepering vond dat er binnen de groep een aantal was dat zich onvoldoende aan de voorschriften van kleding, ban en mijding hield en scheidden zich af.

In 1642 waren er aldus vijf verschillende vermaningen (doopsgezinde kerkgenootschappen) in Aalsmeer. De eerste fusie ontstond in 1804, toen de laatste zes leden van de Waterlandse Vermaning aan den Uithoorn zich aansloten bij de Vlaams-Waterlandse Vermaning in Aalsmeer. Omdat er al 20 jaar nauwe banden tussen deze twee groeperingen bestonden, was dit een logische stap.

Zo rond 1860 waren de scherpste kantjes van de verschillen in opvattingen er wel af en ging men serieus proberen om tot een samengaan te komen; een proces dat in 1865 werd afgerond. Zo werden de Oude en Nieuwe Vlaamse, Waterlandse, Uithoornse, Oude en Nieuwe Friese en ten slotte de nog niet eerder genoemde Mijdrechtse Vermaning bij elkaar gevoegd tot een vierhonderd zielen tellende gemeenschap, die zich in 1866 de Verenigde Doopsgezinde Gemeente Aalsmeer ging noemen.

Schematische weergave totstandkoming Verenigde Doopsgezinde Gemeente Aalsmeer | pdf

Agenda

14
december

Kring Oase

Aanvang 14:30 uur

Lees verder >

Nieuws

4 december 2017

Familiekerstfeest onder de boom

Op zondag 17 december om 16.00 uur

Lees verder >

3 december 2017

Adventsproject 'Hart voor onderwijs' in Nepal

Lees verder >

27 november 2017

Prijswinnaars van de bazar

Lees verder >

13 november 2017

Films en interviews 75 jaar kampen

Lees verder >

30 oktober 2017

De beuk is gekapt

Lees verder >

Preken

Levenslicht

9 december 2017

Levenslicht nr. 7 - oktober/november 2017

Lees verder >

© Doopsgezinde Gemeente Aalsmeer Colofon Disclaimer Sitemap

Aalsmeer.nu | Lab 35